O'qituvchilar attestatsiyasi 2026: to'liq qo'llanma
Har yili minglab pedagog attestatsiyaga tayyorlanadi, ammo eng ko'p savol bitta: "Nimadan boshlayman va meni nima kutyapti?" Ushbu qo'llanmada attestatsiyaning barcha bosqichini — kim topshirishi shart bo'lganidan tortib, o'tish balligacha — rasmiy hujjatlar asosida sodda tilda tushuntiramiz.
Attestatsiya Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 9-iyundagi 322-son qarori bilan tasdiqlangan tartib asosida o'tkaziladi (lex.uz).
Attestatsiya nima va kimlar uchun majburiy?
Attestatsiya — pedagogning kasbiy bilimi va malaka toifasini rasmiy baholash jarayoni. U ikki maqsadda o'tkaziladi:
- majburiy attestatsiya — mavjud malaka toifasini tasdiqlash uchun, belgilangan davriylikda;
- ixtiyoriy attestatsiya — yuqoriroq toifaga (masalan, 2-dan 1-toifaga) ko'tarilish uchun.
Ishga yangi kirgan pedagog dastlab ma'lumoti bo'yicha toifa oladi: bakalavr — mutaxassis, magistr — 2-toifa, PhD/DSc — oliy toifa. So'ngra u kasbiy faoliyatining 3 yilidan keyin majburiy attestatsiyadan o'tishi shart.
Attestatsiya qanday bosqichlardan iborat?
Attestatsiya ikki bosqichda o'tadi va umumiy maksimal ball 100 ballni tashkil etadi.
| Bosqich | Mazmuni | Baholash |
|---|---|---|
| Pedagogik mahorat va psixologik tayyorgarlik | Pedagogik (kuzatuv) kengashi baholaydi | 20 ball |
| Fan bilimi (test) | 40 ta test savoli, har to'g'ri javob 2 ball | 80 ball |
| Jami | 100 ball |
Fan bilimi bosqichi 40 ta test savolidan iborat — har bir to'g'ri javob 2 balldan, jami 80 ball. Pedagogik mahorat va psixologik tayyorgarlik esa ta'lim tashkilotining pedagogik kengashi tomonidan 20 ballik shkalada baholanadi (gov.uz).
Ro'yxatdan o'tish va muddatlar
Barcha jarayon onlayn, vazirlikning rasmiy platformasi — pedkadr.uzedu.uz orqali kechadi; qog'oz ariza qabul qilinmaydi.
- Ro'yxatdan o'tish va ariza: 15-yanvardan 1-martgacha;
- Test sinovlari: fevral–aprel oylarida, hududiy grafik asosida;
- Natijalar: test yakunlangach shaxsiy kabinetda e'lon qilinadi, QR-kodli elektron sertifikat beriladi (uzedu.uz).
To'lov: majburiy attestatsiya bepulmi?
Ha. Majburiy attestatsiya xarajatlari davlat byudjetidan qoplanadi — pedagogdan to'lov olinmaydi. To'lov faqat ixtiyoriy attestatsiyada (yuqori toifaga ko'tarilmoqchi bo'lganlar uchun) talab etilishi mumkin (lex.uz).
Malaka toifalari
Yig'ilgan umumiy ball (maksimal 100) pedagogning malaka toifasini belgilaydi. Har bir toifa muayyan lavozimga mos keladi:
| Toifa | Lavozim nomi |
|---|---|
| Oliy toifa | Bosh o'qituvchi |
| 1-toifa | Yetakchi o'qituvchi |
| 2-toifa | Katta o'qituvchi |
Har bir toifani olish uchun zarur bo'lgan aniq minimal ball chegaralari hamda ularning eng so'nggi tahriri alohida maqolada — Attestatsiyada baholash va o'tish balli — rasmiy hujjat (Vazirlar Mahkamasi qarori №130, 28.02.2025) asosida batafsil beriladi.
Natijalar va qayta topshirish
Attestatsiya natijasida pedagog o'z toifasini saqlab qolishi, uni oshirishi yoki (ball yetmasa) o'tmagan deb topilishi mumkin. O'tmagan pedagog uchun qayta topshirish imkoniyati beriladi, shuning uchun birinchi urinishda yuqori ball to'plash muhim.
2026-yilgi o'zgarishlar
2026-yilgi bahorgi attestatsiyada bahsli tarix savoli yuzasidan munozara chiqdi. Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi bahsli savol tushgan 1200 dan ortiq pedagogga 2 tadan qo'shimcha ball qo'shdi; natijada 14 nafar o'qituvchi oliy toifaga ko'tarildi (gazeta.uz).
Bu holat bir narsani ko'rsatadi: har bir ball hal qiluvchi ahamiyatga ega. Shu sababli nazariy tayyorgarlikni oldindan, muntazam mashq bilan mustahkamlash kerak.
Tez-tez so'raladigan savollar
Attestatsiya majburiymi? Ha, mavjud malaka toifasini tasdiqlash uchun majburiy. Yuqori toifaga ko'tarilish esa ixtiyoriy.
Nechta test savoli bo'ladi? Fan bilimi bosqichida 40 ta test savoli — har to'g'ri javob 2 balldan, jami 80 ball. Bunga pedagogik mahorat va psixologik tayyorgarlik uchun 20 ball qo'shilib, umumiy 100 ball hosil bo'ladi.
Attestatsiya to'lovlimi? Majburiy attestatsiya bepul — xarajatlar davlat byudjetidan qoplanadi. To'lov faqat ixtiyoriy attestatsiyada bo'lishi mumkin.
Ro'yxatdan qanday o'tiladi? Butun jarayon onlayn — vazirlikning pedkadr.uzedu.uz platformasida, ariza 15-yanvardan 1-martgacha topshiriladi. Qog'oz hujjat qabul qilinmaydi.
Attestatsiyaga tayyormisiz? Haqiqiy formatdagi namunaviy testda 40 ta savolni yechib, hozir qancha ball to'plashingizni bilib oling — bepul sinab ko'ring.
Manbalar
- Attestatsiyadan o'tkazish tartibi (nizom) — lex.uz №572
- Tizimni takomillashtirish (2025 o'zgartirishlari) — lex.uz №130, 28.02.2025
- Attestatsiya bosqichlari va baholash — gov.uz — ta'lim
- Ro'yxatdan o'tish va rasmiy platforma — uzedu.uz
- 2026 bahorgi attestatsiya yangiliklari — gazeta.uz