Malaka toifasi — pedagogning kasbiy darajasini ko'rsatuvchi rasmiy maqom bo'lib, u lavozim va ish haqiga bevosita ta'sir qiladi. Ushbu maqolada toifalar tizimi, ularning lavozim bilan bog'liqligi va toifa olish tartibini rasmiy ma'lumotlar asosida tushuntiramiz.

Toifalar va ularning lavozimlari

Pedagoglar uchun uch asosiy malaka toifasi mavjud, har biri muayyan lavozimga mos keladi:

Toifa	Lavozim
Oliy toifa	Bosh o'qituvchi
1-toifa	Yetakchi o'qituvchi
2-toifa	Katta o'qituvchi

Toifa qanchalik yuqori bo'lsa, pedagogga qo'yiladigan talab va shunga yarasha imkoniyatlar ham shunchalik yuqori bo'ladi.

Yangi pedagoglar toifani qanday oladi?

Kasbiga endi kirgan pedagog dastlab ma'lumoti darajasiga qarab toifa oladi:

• bakalavr — mutaxassis;
• magistr — 2-toifa;
• PhD yoki DSc (ilmiy daraja) — oliy toifa.

So'ngra pedagog kasbiy faoliyatining 3 yilidan keyin majburiy attestatsiyadan o'tib, toifasini tasdiqlashi kerak.

Toifani oshirish

Mavjud toifadan yuqorisiga ko'tarilish uchun pedagog ixtiyoriy attestatsiyada ishtirok etadi. Bunda u attestatsiya bosqichlaridan o'tib, kerakli ball va shartlarni bajarishi lozim. Majburiy attestatsiya bepul bo'lsa-da, ixtiyoriy attestatsiyada to'lov bo'lishi mumkin.

2025-yilda nima o'zgardi?

Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 28-fevraldagi 130-son qarori attestatsiya va toifa berish tizimini takomillashtirdi. Jumladan:

• musiqa madaniyati va jismoniy tarbiya fani pedagoglari, pensiya yoshidagi hamda oliy ma'lumotga ega bo'lmagan pedagoglarni attestatsiyadan o'tkazish tartibi aniqlashtirildi;
• malaka toifasi berish shartlari (ish staji va boshqalar) yangilandi;
• rag'batlantirish tizimiga o'zgartishlar kiritildi — masalan, xalqaro til sertifikatiga ega o'qituvchilar uchun imtiyozlar (lex.uz).

Shu sababli o'z holatingizga tegishli aniq shartlarni har doim eng so'nggi tahrirdagi rasmiy hujjatdan tekshirish tavsiya etiladi.

Tez-tez so'raladigan savollar

Magistr qaysi toifani oladi? Kasbiga yangi kirgan magistr ma'lumotli pedagog 2-toifa oladi.

Toifani tasdiqlash uchun attestatsiya majburiymi? Ha, kasbiy faoliyatning 3 yilidan so'ng majburiy attestatsiyadan o'tish talab etiladi.

Toifani oshirish uchun nima qilish kerak? Ixtiyoriy attestatsiyada ishtirok etib, attestatsiya bosqichlaridan muvaffaqiyatli o'tish kerak.

---

Attestatsiyaga tayyormisiz? Toifangizni tasdiqlash yoki oshirishdan oldin namunaviy testda o'zingizni sinang — bepul boshlash.

Batafsil: O'qituvchilar attestatsiyasi 2026: to'liq qo'llanma.

---

Manbalar

• Tizimni takomillashtirish (2025 o'zgartirishlari) — lex.uz №130, 28.02.2025
• Attestatsiyadan o'tkazish tartibi (nizom) — lex.uz №572